Bir Sayfa Seçin

Linux ile tanışmak istiyorsunuz ve hangi linux dağıtımını deneyeceğinize karar veremediniz mi? İşte size ünlü linux dağıtımlarından bir demet.. Burada en bilinen dağıtımları biraz tanıtmak istedim. Pek çoğunun kurulum gerektirmeyen, CD üzerinden çalışan “Live” sürümleri de mevcut. Web sitelerinden indirip deneyebilirsiniz. Ama önce biraz temel bilgi verip “dağıtım” kavramı üzerinde duralım istersiniz.

“Dağıtım” ne demek?

Linux dediğimiz şey aslında bir iş­letim sistemi çekirdeği. 1-2 MB’lık bu çekirdek, bazı ek unsurlarla birlikte yine birkaç MB’lik ana yapıyı oluşturuyor. Dosya sis­teminden tutun da kullanıcı arabirimine kadar kadar diğer pek çok unsur, Linux çekirdeği üzerine eklenmektedir. Paketler ise, özel olarak der­lenmiş ve Linux çekirdeğine paketlerin yüklenmesini sağlayan paket yükleyici ya­zılımın anlayacağı biçimde düzenlenmiş yazılım parçalarıdır. Bir Linux dağıtımı genelde yüzlerce hatta kapsamlı dağıtımlarda binlerce paketten oluşur. Örneğin Debian 40.000+ adet pa­ket ile kullanıcıya ulaşmaktadır.

Linux dünyasında binlerce farklı Linux dağıtımı oluşmuştur. Popüler olanları arasında yer alanlar çoğunlukla özelleştirilmek üzere (bir başlan­gıç noktası olmaları için) başka gruplar tarafından değiştirilerek tekrar dağıtılır. Örneğin, bir zamanlar Türkiye’de büyük ses getiren Gelecek Linux, aslın­da RedHat dağıtımını baz alan ve bazı yeni düzenle­melerle Türkiye piyasasına verilmiş bir dağıtımdır.

Pardus (http://www.pardus.org.tr/)

Ülkemizin milli işletim sistemi olan Pardus, Tübitak tarafından geliştirilmektedir. İlk çalışmaları 2003 yılında başlayan, 2005 başında ilk sürümü yayınlanan Pardus, sadece Türkiye’de değil yurt dışında da her geçen gün büyük popülarite kazanarak gelişimini sürdürmektedir. Pardus, Windows’u aratmayacak kolaylıktaki kurulum yardımcısı YALI ve KDE, GNOME gibi gelişmiş kullanıcı arayüzleri sayesinde yeni kullanıcılar için biçilmiş kaftan. GÜNCELLEME 1: Daha önce Gentoo tabanlı olarak geliştirilen Pardus artık Debian tabanlı oldu. GÜNCELLEME 2: Pardus topluluğu, Linux tarihinde ilk defa ücretsiz 7/24 teknik destek hattı açarak bireysel kullanıcılara ücretsiz destek vermeye başladı. Bu haliyle, Linux ile yeni tanışacak olanlar için Pradus artık daha da cazip.

Ubuntu (http://www.ubuntu.com)

Ubuntu Linux, Debian temelli, hem bir kullanıcı topluluğunun hem de profesyonel destek sağlayan bir şirketin sahiplendiği dağıtımlardan biri.. Ubuntu kelimesi, eski Afrika dillerinin çoğunda birbiri ile buluşan insanlar manasına geliyor. Bu kelimenin diğer bir manası da “Herkese karşı insanlık”. Ubuntu geliştiricile­ri de, dağıtımı herhangi bir dil sınırlaması olmadan, yazılı­mın tamamen ücretsiz olması gerektiğine inanarak ve ara­birimlerini olabildiğince evrensel dille ve paketler için uygun hale getirerek hazırlamaya özen gösteriyorlar. Kolay kurulum ve gelimiş arayüzleri sayesinde yeni başlayanlar için uygun linux dağıtımlarından biri. Ev kullanımı dikkate alındığında ise muhtemelen Dünya’daki en yaygın işletim sistemi…

Fedora – Red Hat (http://www.fedoraproject.org/)

Çoğu insana Red Hat Linux’u, Linux da Red Hat’ı çağrıştırır. Red Hat Inc., 1995’te Bob Young ve Marc Ewing tarafından kurulmuştur. Yakın zamana dek kâr amacı gütmeyen şirket, özellikle sağladığı teknik destek ve Red Hat Enterprise ürünleriyle bu tavrını değiştirmiştir. Bu sebeple Red Hat Linux 9, 2003 yılında Fedora Core olarak adlandırılmış, Red Hat ise ticari Enterprise Linux’un ismi olmuştur. Red Hat tarafından resmi olarak desteklense de, Fedora daha çok özgür yazılım geliştiricilerinin katılımıyla varlığını sürdürmektedir, ve aynı zamanada Red Hat Enterprise Linux ürünü için bir test ortamı görevi görmektedir. Red Hat’ın eski sürümlerine nazaran daha karasız ve yeniliğe açık bir profil sergilemektedir. İyi topluluk desteği, kolay kullanım ve yapılandırma araçları sayesinde iyi bir linux dağıtımıdır.

OpenSuse (http://www.opensuse.com)

Suse hem sunucu hem de masaüstüne odaklanmış Almanya merkezli bir dağıtımdır. Bu dağıtım geçtiğimiz yıllarda, dünyanın en büyük işletim sistemi üreticilerinden Novell tarafından satın alınarak, ku­rumsal pazarda son derece büyük bir yaygınlığa sahip oldu. Suse, arkasına aldığı Novell desteği ile inanılmaz bir gelişim gösteriyor. Aynı zamanda, büyük ölçekli kuruluşlar ve dün­ya devleri olan BT firmaları yatırımları içerisine Linux’u da alır oldular. Novell’in pazarlama ağının genişliği sebebiyle, Suse bu tip yatırımlarda çok büyük bir yaygınlık kazanıyor. Distrowatch.com listelerinde ise genelde ilk 5 içinde yer alıyor.

Debian (http://www.debian.org/)

Debian GNU/Linux, bir başka çok tanınmış Linux dağıtımıdır. Pek çok Linux dağıtımının babasıdır diyebiliriz. 1993’te Murdock tarafından ticari olmayan bir proje olarak başlatılmıştır ve hala da öyledir. Dünyanın her yanından binlerce geliştiricinin katkıları ve kaliteli proje yönetimi ile gelişimine devam etmektedir. Özellikle web server işletim sistemi olarak CENTOS ile birlikte en çok tercih edilen Linux dağıtımıdır. Ev kullanıcıları arasında nedense bir Ubuntu kadar rağbet görmemektedir.

Özetle

Yeni başlayanlar için Ubuntu ya da Pardus daha uygun seçenekler olarak ön plana çıkmaktadır.  İlginizi çekebilecek başka diğer dağıtımların da web sitelerini aşağıda listeliyorum.