Bir Sayfa Seçin

Linux ismini pek çok kez duymuş ama hiç denememiş o kadar çok insanla karşılaşıyorum ki.. Aslında mevcut düzeninizi hiç bozmadan Linux’u denemenin 3 yolu var:

  • Çalışan CD üzerinden kurulum
  • Sanal makine üzerine kurulum
  • İkinci işletim sistemi olarak sabit diske kurulum

Çalışan CD’ler

Çoğu Linux dağıtımı doğrudan CD üzerinden çalışan sürümler yayınlarlar. İlginizi çeken Linux versiyonunun (bknz Hangi Linux) web sitesini ziyaret edip “Çalışan CD” imajını indirebilirsiniz. İndirdiğiniz imajı bir CD’ye kaydettikten sonra yapmanız gereken şey Çalışan CD’yi sürücüye koyup bilgisayarınızı yeniden başlatmak.

Genelde bilgisayarlar açılış esnasında önce CD/DVD sürücüyü yoklar ve içerde bir disk olduğunu algılarsa karşınıza “Bilgisayarı CD’den başlatmak için bir tuşa basın” gibi bir mesaj çıkar. Eğer bilgisayarınız CD/DVD sürücüyü yoklamadan sabit disk üzerinden açılışa devam ediyorsa bu ayarı BIOS üzerinden kolayca değiştirebilirsiniz. Bilgisayarınız açılırken karşınıza çıkan siyah ekranda “BIOS Setup” ya da “Boot Menu” için hangi tuşlara basmanız gerektiği yazılıdr. Bu tuşlar genelde “Del” ya da “F10” tuşlarıdır. İlgili tuşa basarak BIOS ayarlarına ya da “Boot Menu”ye girebilir ve “Boot” listesi içinde CD/DVD sürücüyü birinci sıraya taşıyabilirsiniz. Bazı bilgisayarlar varsayılan BIOS ayarlarını değiştirmeden direkt “Boot” listesine ulaşmanıza ve geçici olarak “CD/DVD” sürücünüzü başlatma diski olarak seçmenize izin verir.

Çalışan CD üzerinden bilgisayarınızı başlattığınızda bilgisayarınızda hiçbir değişiklik yapmadan kullanabileceğiniz bir Linux’a sahip olacaksınız. Fakat şunları hatırlatmakta fayda var:

  • Çalışan CD’ler üzerinden kullanacağınız sistem yavaş çalışacaktır. O yüzden uzun süreli kullanım için bu seçeneği tercih etmemelisiniz.
  • Çalışan CD’de kısıtlı sayıda bulunan sürücü seti bilgisayarınızdaki tüm donanımı çalıştırmak için yeterli olmayabilir. Dolayısıyla ekran kartı gibi bazı donanımlarda sorun yaşabilirsiniz.

Çalışan CD’yi sürücüden çıkarıp bilgisayarınızı yeniden başlattığınızda ise mevcut işletim sisteminiz tekrar karşınıza çıkacak ve bilgisayarınızı eskisi gibi kullanmaya devam edebileceksiniz.

Sanal Makine’ler

Bir işletim sistemini denemenin bir başka kolay yolu da bir Sanal Makine yazılımı kurup istediğiniz işletim sistemini yaratacağınız sanal makine üzerine kurmaktır. Böylece yine bilgisayarınızdaki mevcut düzeniniz bozulmayacak ve bilgisayarınızda aynı anda iki işletim sistemi birden kullanma lüksüne sahip olacaksınız.

Bu amaç için, Sun’nın açık kaynak kodlu VirtualBox sanal makine yazılımını kullanabilirsiniz. Basit birkaç ayardan sonra CD’ye kaydettiğiniz ya da bilgisayarınızda imaj dosyası olarak sakladığınız bir Linux sürümünü yaratacağınız bir sanal makineye kurabilirsiniz. (Bu işlerin nasıl yapılabileceğine yönelik detaylı açıklamalar için seçtiğiniz sanal makine yazılımının yardım dosyalarına bakınız.) Kurduğunuz sistemden kurtulmak istediğinizde ise yarattığınız sanal makineyi kolayca silebilirsiniz.

İkinci İşletim Sistemi Olarak Sabit Diske Kurulum

Açıkçası Linux’un tam tadına varmak isteyenlere bu yolu tavsiye ederim. Bunun için, önce diskinizde yaklaşık 10 GB büyüklüğünde ayrı bir disk alanına sahip olmanız gereklidir. Eğer diskiniz bölümlenmemiş ise ya da mevcut bölümler içinden yeni bir bölüm çıkarmak istiyorsanız bir Disk Partition yazılımı edinmeniz bu yazılım ile yeni bir disk yaratmanız gerekmektedir.

Bu amaç için ücretsiz bir yazılım olan Easeus Partition Manager‘ı kullanabilirsiniz. Fat ya da NTFS formatında ayrı bir disk bölümü yarattıktan sonra Linux kurulum CD’sini takıp yeni yarattığınız diske kurulum yapabilirsiniz. Artık neredeyse tüm Linux dağıtımlarının son derece basit ve görsel kurulum arayüzleri olduğu için hızlı kurulum kılavuzlarından faydalanarak kolayca kurulumu tamamlamak mümkün. Kurulum bitince bilgisayarı tekrar başlattığınızda karşınıza Linux’ın açılış yöneticisi çıkacak ve size yeni Linux sisteminiz ile eski kurulu sisteminiz arasında tercih yapma imkanı sunacaktır. Böylece tek bilgisayarda 2 işletim sistemine sahip olmuş olacaksınız.

Kurduğunuz Linux’tan kurtulmak istediğinizde ise bilgisayarınızı yine eski işletim sistemi üzerinden başlatıp Partition Manager’ı kullanarak ilgili Linux disk bölümünü silmeniz yeterli olacaktır. Fakat bu işlemi yaptıktan sonra bile Linux işletim sisteminizin açılış yöneticisi karşınıza çıkmaya devam edecektir. Bu açılış yöneticisinden kurtulmak mümkün olsa da, bununla eski işletim sisteminizi başlatabileceğiniz için, kalması sizin için bir sorun teşkil etmeyecektir.